We weten veel meer van koningin Beatrix dan we altijd dachten. Die verrassende conclusie komt onmiskenbaar uit dit boek naar voren.

Het omvat de vier (uitgebreide) tv-interviews die onze vorstin gedurende de afgelopen kwart eeuw gaf en dan opgesplitst in een 24-tal thema’s: de majesteit als gewoon mens, haar voorbereiding op het koningschap, haar rol als moeder, haar turbulente huwelijksdag, prins Claus als toeverlaat en adviseur, haar ervaringen in tijden van tegenspoed en verdriet, haar grote passie (boetseren), de uitpuilende agenda,   haar geloof en zo nog een vijftiental deelthema’s.   

Over tal van onderwerpen is de koningin opmerkelijk openhartig. Zo blijkt hoe moeilijk ze het had met haar voorbestemde rol als vorstin, hoe hoog ze de lat legt voor zichzelf en haar omgeving, hoe gelukkig haar leven was in de luwte van Drakensteyn, hoe eenzaam het is geworden na de dood van Claus, hoe ze geniet van de bezoeken in het land,  hoe moeilijk  de overgang naar Den Haag was, hoe ze zich weg kan cijferen en hoe ze zich gesteund weet door haar geloof. Zo leren we Beatrix kennen op een wijze die zich niet eerder heeft aangediend.  

De vele foto’s laten de vorstin zien in allerlei “rollen”; samen met de unieke tekst  maakt dit het persoonlijke beeld van onze koningin compleet. 

Lees hieronder een interview met Jan van Klinken uit De Gezinsgids van 12 januari 2012:

Ons Koninklijk Huis

Jan van Klinken over Koningin Beatrix

‘Haar eenzaamheid doet me wel wat’

Deze maand hoopt onze koningin haar vierenzeventigste verjaardag te vieren. Inmiddels is zij het oudste, regerende staatshoofd dat Nederland ooit gehad heeft. Jan van Klinken, na het schrijven van twee boeken over de koningin: ‘Zij is bij mij een fors aantal treden gestegen!’

Onlangs verschenen er bij een reformatorische uitgeverij twee nieuwe boeken over koningin Beatrix: Onze vorstin en Openhartig.

Ze zijn beide samengesteld door freelance journalist Jan van Klinken. Hoewel er al veel boeken bij seculiere uitgeverijen over de koningin zijn verschenen, zijn de boeken van Van Klinken bijzonder. Dat vindt hijzelf ook: ‘Het boek Onze Vorstin brengt in kaart hoe er in de gereformeerde gezindte tegen koningin Beatrix wordt aangekeken. Hoe heeft ze dat gedaan? Wat vinden opinieleiders uit de gezindte van haar rol als staatshoofd, van de invulling van haar taak en van haar (religieuze) opvattingen? En hoe hebben anderen die op de een of andere wijze een nauwe betrokkenheid hebben over hadden bij het koningshuis, haar ervaren? Hoe is zij als mens? Welk beeld is er, nu de koningin in de nadagen van haar ambt is gekomen? Het boek maakt de balans op en dat is bij mijn weten nog niet eerder gebeurd. In die zin voegt het iets toe.’

LEEMTE

Ook het boek Openhartig voorziet in een leemte. Van Klinken: ‘In Onze vorstin wilde ik de koningin zelf aan het woord laten. Dan kun je naar Huis ten Bosch bellen, maar de uitslag staat vooraf vast. De enige vraaggesprekken die koningin Beatrix als vorstin heeft gegeven, zijn vier grote tv-interviews. Ik ging dus op zoek naar het boek waarin ik de teksten van die interviews kon vinden. Gek genoeg bleek dat boek nog niet te bestaan. Vervolgens heb ik de banden van die interviews opgevraagd, die daarna in opdracht van uitgeverij De Banier woord voor woord zijn uitgetikt. Tot mijn verbazing laat de koningin zich in die interviews vaak diep in het hart kijken. Vandaar dat het tot een afzonderlijk boek is gekomen dat in mijn beleving als document een grote waarde heeft en dat heel toepasselijk de titel Openhartig draagt.

BOEIEND

Van Klinken had vroeger niet gedacht dat hij ooit een boek over het koninklijk huis zou schrijven. Hij was er nooit zo mee bezig. Desgevraagd zegt hij daarover: ‘Mijn band met het koningshuis was niet van dien aard dat ik nog eens graag een boek over de koningin wilde schrijven. Dat is eerder zo op mijn pad gekomen, dan dat ik het zelf heb gezocht. De Banier benaderde mij voor een interviewbundel over Beatrix en dat leek me wel een boeiend journalistiek project. Dankzij de vele gesprekken en alles wat ik over de koningin gelezen en gehoord heb, zijn mijn gevoelens voor het koningshuis, en zeker voor de vorstin, wel warmer geworden. Attributen over het Oranjehuis verzamel ik nog steeds niet, maar de koningin is bij mij wel een fors aantal treden gestegen.’

Naarmate het boek Onze Vorstin vorderde, veranderde Van Klinkens beeld van de koningin: ‘Ik had niet zo’n uitgesproken beeld van de koningin. Pas toen ik me in haar persoon, haar doen en laten, haar bezigheden en haar opvattingen begon te verdiepen, dwong ze steeds meer respect bij me af. Ze heeft een vrijwel onberispelijke staat van dienst, oefent haar taak uit met een ongekende wijding, zegt vaak hele verstandige dingen, opereert zodanig dat iedereen het gevoel heeft dat zij ook zijn of haar koningin is. Ook laat ze alle vorsten in de ons omringende buitenlanden ver achter zich. Pas vertelde een Belg me dat hun koning niet eens Nederlands spreekt. Hij is dus de taal van een belangrijk deel van de bevolking niet eens machtig. Ondenkbaar bij koningin Beatrix!’

Protestanten

In het boek Onze Vorstin komen verschillende protestanten aan het woord over de koningin. Deze personen zijn heel bewust gekozen: ‘Bijna iedereen die aan het woord komt, heeft op de een of andere manier een relatie met het koningshuis. De een heeft zelfs met haar gedineerd, zoals de toemalige vice-premier Rouvoet, de ander heeft haar veelvuldig ontmoet en gesproken zoals ex-SGP-voorman Van der Vlies en een derde kwam bij haar over de vloer, zoals majoor Bosshardt.’

Van Klinken had vooraf niet de bedoeling om ‘onze gezindte of heel Nederland bij te brengen wat voor een geweldige koningin we hebben.’ Waarom hij deze boeken dan schreef? ‘Ik ben en blijf journalist. Mijn belangrijkste oogmerk is informatie aan te reiken die ertoe doet, waar we als gezindte wat mee kunnen of waar ook anderen buiten onze krijgen wat aan hebben. Het zou mooi zijn als beide boeken bijdragen aan het besef dat we veel redenen hebben om dankbaar te zijn voor ons koningshuis en voor een koningin als Beatrix. Maar dat was niet een vooropgesteld doel.’

NIEUW

Of er echt nieuwe dingen naar boven zijn gekomen met zijn boeken kan Van Klinken niet zeggen. ‘Voor mij waren sommige dingen nieuw. Ik weet niet of dat ook voor anderen geldt. Uit de interviews die met haar zijn gehouden, kwam bijvoorbeeld naar voren dat ze erg heeft opgezien tegen haar ambt als koningin. Ze had er eigenlijk niet veel zin in. Het legde een druk op haar. Het werd van haar verwacht, zonder dat aan haar was gevraagd of ze het wel goed vond. Dat vond ik nogal schokkend. Ik realiseerde me hoe zwaar het beslag is dat het ambt op haar legde en legt. Ook de eenzaamheid waarvan ze melding maakt na de dood van prins Claus deed me wel wat. Dat was ook nieuw voor me. Je denkt dan: Inderdaad, ze heeft maar weinig mensen die ze echt in vertrouwen kan nemen. Bij wie kan ze bijvoorbeeld haar hart eens uitstorten? Dan kun je wel in ene mooi paleis wonen en iedereen kan wel als een knipmes voor je buiten maar als ze thuiskomt, is er niemand op wie ze terug kan vallen. En dat in zo'n positie met zo’n drukke agenda en met zulke belangrijke kwesties.’

AFTREDEN

Het moment dat de koningin aftreedt, komt steeds dichterbij. Er wordt veel over gespeculeerd wanneer dat zal zijn. Van Klinken geeft de volgende overwegingen: ‘Ze heeft zelf gezegd dat ze de tijd op Drakensteyn met haar opgroeiende gezin, zonder al te veel plichtplegingen, de mooiste tijd van haar leven vond en dat ze Willem-Alexander en Máxima dat ook gunt. Het zou dus logisch zijn dat ze zo lang mogelijk aanblijft om haar zoon en schoondochter zo lang mogelijk van hun gezin te laten genieten. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat Willem-Alexander haar heeft verteld dat hij en zijn vrouw het geweldig zouden vinden als ze als vorstelijk paar aan de slag kunnen en dat wij wel wat rust heeft verdiend. Mentaal en fysiek wekt de koningin in ieder geval niet de indruk dat ze het niet meer aan kan. Integendeel.’

Positief

Het mooiste moment (tot nu toe) in de regeerperiode van koningin Beatrix is voor Van Klinken Koninginnedag 2009. ‘Het lijkt tegenstrijdig maar haar tv-toespraak na de aanslag in Apeldoorn vond ik het mooiste moment. Hoe vreselijk die aanslag ook was, hoe geschokt ze ook mocht zijn, er ging iets van haar uit dat heel Nederland emotioneel aan haar verbond. Ik denk dat iedereen op dat moment heel dicht bij haar was. Die toespraak was monumentaal en onvergetelijk.’

De mooiste uitspraak van de koningin is voor Van Klinken gedaan bij haar inhuldiging. ‘Daar sprak onze koningin: ‘Zo liggen mijn allerdiepste wortels in ons volkslied: Mijn schild ende betrouwen zijt Gij o God mijn Heer! En mocht iemand denken dat ze daar intussen wat anders over denkt: op haar verzoek maakt deze tekst onderdeel uit van een kunstwerk in de Statenpassage, de hal van het ‘nieuwe’ gebouw van de Tweede Kamer.’

Tekst: M.A.Kroon

In Onze vorstin komen anderen aan het woord over de koningin. Het boek bevat interviews met verschillende protestanten die een band met het koninklijke huis hebben. Onder andere dominee J.J. van Eckeveld, M. de Bruyne, J.P. Snel en W.G. Hulsman komen aan het woord.

In Openhartig komt koningin Beatrix zelf aan het woord. Interviews met haar zijn gerangschikt naar thema. Elk hoofdstuk bevat een onderwerp met de uitspraken van de koningin over dat onderwerp.