Ouderen krijgen  dikwijls met veel zorgen te maken. De gezondheid gaat achteruit, geliefden vallen weg, thuis blijven gaat niet langer en zoveel zaken meer. Hoe moet je daar als oudere zelf mee omgaan, wat vraagt het van kinderen, maar ook welke taak ligt er bij de kerkelijke gemeente?

Aan de ene kant kunnen ouderen voor hun familie en omgeving heel veel betekenen. Aan de andere kant is het leggen en onderhouden van contact(en) met dementerende bejaarden niet eenvoudig. Wat zijn er op dat terrein veel vragen. Zowel voor echtparen, voor kinderen, voor verzorgenden als voor meelevende gemeenteleden.

Met behulp van Bijbelse gegevens en praktische voorbeelden biedt dit boekje in bovengenoemde situaties een handreiking.

 Eerder verscheen van deze auteur: Wie komt er vandaag? Gedachten over ziekenbezoek

Klik op deze link en bekijk de boekbespreking op de site van het Reformatorisch Dagblad 27 januari 2012.

Lees hier een recensie door de Reformatorische Omroep november 2011:

De schrijver is nu predikant . Daarvoor was hij jarenlang als geestelijk verzorger verbonden aan Verpleeghuis Salem. De inhoud van deze publicatie is vanuit  praktijkervaringen geschreven. Een goede gids voor toerusting en leiding, voor degenen  die met de zorgen bij het ouder worden te maken hebben. Dat zijn de ouderen zelf, de gezins- en familieleden,  de mantelzorger(s),  leden van de kerkelijke gemeente , de kerkenraad en wie niet eigenlijk.

Het is goed dat er gewezen wordt op valkuilen, ondanks de beste bedoelingen.

Een groot aantal onderwerpen komen aan de orde; omvang van elke bijdrage, die met een korte introductie begint, heeft een omvang van 4 á 5 bladzijden. Achterin is er een overzicht van gebruikte literatuur op genomen.

Aan de orde komen o.a.: Ouder worden in Bijbels licht; Ouderen vroeger en nu; Levensverhaal; De noodzaak van kerkelijke zorg naar ouderen; Verbroken verhoudingen; Zelfstandigheid opgeven; Eenzaamheid ; Somberheid ; vier bijdragen rond dementie; twee bijdragen met oog op sterven en begraven..

Ik geef enkele citaten:

‘Ouderen kunnen ook heel gesloten zijn. Een gesprek over een foto in de kamer kan die geslotenheid voor even doorbreken. Een stukje levensverhaal biedt veelal aanknopingspunten om ook te vragen naar de betekenis van het leven bij Gods Woord.’(27)

‘Soms zwijgen bejaarden vanuit bescheidenheid omdat de bezoeker in hun ogen veel geleerder is. Maar over Gods werk hoeft tegenover de wetenschap van de wereld niet gezwegen te worden. Beter is in biddend opzien de Heere te vragen om tijd en plaats om te mogen spreken over Zijn grote daden.’ (35)

‘Ouderen moeten een gesprek niet uit de weg gaan als hun volwassen kinderen over bepaalde dingen willen praten. Een valkuil is om op die momenten goed te praten wat krom is. Laat Eli daarom ten voorbeeld zijn.’(39)

‘ (Bij dementie) verdwijnt het besef van tijd, het besef van het gebruik van voorwerpen enzovoort. De dementerenden gaan steeds meer in het verleden leven. (-)

Vraag bij het afscheid nemen niet nog eens naar het wat er zo juist is gelezen. Dat kan juist een negatieve reactie oproepen of er komt helemaal geen reactie.(-) Soms laten ze wel iets los tegenover het verplegend personeel, b.v. : ‘het ging over mijn hart’’(78 en 81)

Van harte aanbevolen.

Drs. I.A. Kole

Lees hier een recensie uit De Saambinder 26 januari 2012:

 ‘De ouderdom komt met gebreken’. Wie kent deze uitdrukking niet. De praktijk, de realiteit van het leven bevestigt dit gezegde menigmaal. Het aardse huis wordt afgebroken, steentje voor steentje. Toenemende zorg en moeite worden in het proces van ouder worden vaak meer en meer ervaren: de één naar het lichaam, de ander meer naar de geest. Daarbij: thuisblijven gaat soms niet langer. Hoe moet je in die onderscheiden gevoelens en omstandigheden daar nu als oudere zelf mee omgaan? En hoe ga je er ook als (klein)kinderen mee om en wat betekent dit bijvoorbeeld voor de ambtsdragers, de vrijwilligers en mantelzorgers in hun contacten met ouderen? Op deze en andere vragen en aspecten wordt ingegaan in dit boekje van onze Barendrechtse pastor. En dat hier iemand verschillende (praktijk)situaties en levensomstandigheden beschrijft vanuit eigen brede ervaring in het ambtelijke en pastorale leven, is duidelijk  merkbaar en ook voor mij heel herkenbaar. Op een eenvoudige en gemakkelijk leesbare, maar ook op een pastorale en voluit Bijbelse wijze, wordt een handreiking geboden aan hen die met de praktijk van het ouder worden direct of indirect te maken hebben of te maken krijgen. De uitgave is in negentien korte hoofdstukken ingedeeld. Wat mij onder meer aansprak was het hoofdstuk over ‘zelfstandigheid opgeven’. Daarin wordt onder meer ingegaan op wat het voor een oudere betekent om meer en meer afhankelijk te worden van de hulp van bijvoorbeeld de echtgeno(o)te of van anderen. Wat worden er in de thuissituatie vaak al niet moeiten en zorgen ervaren, maar ook worstelingen ondervonden, voordat het besluit genomen moet worden dat opname in een verzorgings- of verpleeghuis onvermijdelijk is. Daarbij wordt ook gewezen op het feit dat opname in een tehuis van eigen signatuur van ongekende waarde is. Een aandachtspunt dat ik van harte onderschrijf!

Enkele hoofdstukjes zijn gewijd aan gevoelens van eenzaamheid en somberheid/ depressiviteit, waarmee ook ouderen bezet kunnen zijn. Lezenswaardig en informatief zijn zeker ook de hoofdstukken waarin de stadia in het dementeringsproces worden beschreven, alsook hoe je als ambtsdrager een dementerend gemeentelid het beste tegemoet kunt treden. De handreiking eindigt met twee hoofdstukjes met de veelzeggende titels ‘doodskleed’ en ‘bruilofskleed.’ Ik beveel dit boekje vooral graag aan bij ouderen, hun (klein)kinderen én bij degenen die (binnen de kerkelijke gemeente) vrijwilligerswerk doen en mantelzorg verrichten. Maar ook (jonge) ambtsdragers kunnen met deze handreiking ongetwijfeld hun nut doen. Immers, in onze vergrijzende maatschappij krijgen ook degenen die een ambt bekleden meer en meer te maken met vragen en zorgen ten aanzien van oudere leden der gemeente. Daarom hartelijk aanbevolen.

Ridderkerk, F.J. Wiersma