Winkelmandje

Dit artikel zit al in uw winkelwagentje. Wanneer u meerdere exemplaren wilt bestellen kunt u dat doen via

Er zijn geen artikelen in het winkelmandje.

Voor religie en vrijheid

Voor religie en vrijheid

Protestantse teksten over rechtstaat, tolerantie en christelijk burgerschap

dr. B.J. Spruyt

Genre:Overig
ISBN:9789078833000 (Paperback)
Druk:2e druk
Pagina's:304
ISBN:9789402902082 (E-book)
Bekijk eerste pagina's
Voor religie en vrijheidSluiten
Uitverkocht

Dit boek is helaas niet meer via deze site te verkrijgen.

Uw plaatselijke boekhandel kan het boek nog wel op voorraad hebben.

In winkelmandje leggen
Paperback
In winkelmandje
1-2 dagen

€ 24,90

E-book
In winkelmandje
Downloadlink per email

€ 18,99

Het christelijk geloof heeft een doorslaggevende rol gespeeld bij het ontstaan van onze rechtstaat en tolerantie. Volgens het liberale verhaal, dat heden ten dage dominant is, hebben wij onze democratie, rechtstaat en verdraagzaamheid aan de Verlichting, de Franse Revolutie en de liberale Grondwetten uit de negentiende eeuw te danken. Niets is minder waar. In dit boek zijn teksten bijeengebracht uit de gehele christelijke traditie, van de Middeleeuwen tot Luther en Calvijn, calvinistische rechtsgeleerden, mannen van het Réveil als Groen van Prinsterer en A. F. de Savornin Lohman, en latere denkers als O. Noordmans, Paul Scholten, A. A. van Ruler en G. Holdijk. Zij maken duidelijk dat het christelijke Godsbeeld en mensbeeld de basis legde voor de waarden van onze rechtstaat en voor echte tolerantie, dat heel wat verdraagzamer is dan de tolerantie van veel hedendaagse liberalen. Zonder christelijk geloof geen vrijheid, geen rechtstaat, geen democratie – is de centrale stelling van dit boek.

Dr. Bart Jan Spruyt (1964) is historicus en in 1996 in Leiden in de theologie gepromoveerd. Hij werkte jarenlang in de politieke
journalistiek en was directeur van de conservatieve Edmund Burke Stichting. Hij is nu leraar geschiedenis en maatschappijleer aan het Wartburg College (locatie Guido de Bres) te Rotterdam en universitair docent kerkgeschiedenis aan het (Hersteld) Hervormd Seminarie (Vrije Universiteit).

Recensies

Voor religie en vrijheid

Gezinsgids | 28-04-2016

Wat Bart Jan Spruyt in zijn boek wil laten zien, is dat de christelijke traditie waarden met zich gebracht heeft die geassocieerd kunnen worden met waarden van onze rechtstaat.

Hij wil met zijn boek het liberale verhaal ontkrachten dat vrijheid ziet als een waarde die veroverd is op het christendom door de Verlichting en de Franse revolutie. Democratie lijkt de ultieme regeringsvorm. Maar de schaduwzijde daarvan is: geen externe norm, want de helft plus één beslist. Een overheid die tot in de haarvaten van de persoonlijke levenssfeer invloed heeft. Een cultureel fundament ontbreekt. Waar dat ontbreekt – en dat is nu het geval - ontaardt democratie in ochlocratie, de regering van de massa. De liberale opvattingen leiden tot dwang. Die analyse vindt zijn bevestiging in de praktijk. TEKSTEN OVER VRIJHEID Bart Jan Spruyt betoogt in zijn boek dat de vrijheid en tolerantie juist christelijke papieren hebben. Hij bestudeerde grondleggende politieke teksten uit het verleden ten behoeve van onder andere zijn lessen maatschappijwetenschappen. ‘Het Plakkaat van Verlating – onze ‘onafhankelijkheidsverklaring’ uit 1581 – bepleit met een beroep op de Bijbel een vorst die als een herder voor de schapen zorgt. De macht dient dus ten gunste van het volk te worden uitgeoefend. Dat impliceert vrijheid van godsdienst, en een vergadering van Staten die het volk representeert en een vorst kan afzetten wanneer die zich als wolf ontpopt’ [geciteerd uit Elsevier 3 januari 2015]. Spruyt verwijst naar ‘de liberteyt van religie en conscientie’ van Willem van Oranje. ‘Die vrijheid heeft de grondslag van de Nederlandse staat en samenleving gevormd (…)’. Tal van teksten over de vrijheidsgedachte heeft Spruyt verzameld. Teksten van de rechtsgeleerde Scholten, Noordmans, De Savornin Lohman, Groen van Prinsterer, Ulrik Huber, teksten uit de tijd van de Opstand, poëtisch werk zoals het Wilhelmus, werk van Calvijn en Luther en de middeleeuwse bron: de Blijde Inkomste. Waarom al die teksten? Om duidelijk te maken dat vrijheid en tolerantie geen ‘product’ zijn van de Verlichting en Franse revolutie. DEBAT Het debat over dit boek richtte zich met name op de plaats van artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Daarmee wordt geen recht gedaan aan het boek. Het boek voert terug naar specifieke bronnen, die zeer waardevol zijn voor leerlingen om na te denken over het doorgeslagen liberalisme en de vrijheidsbeperking die leerlingen zich voor hun ogen zien voltrekken. Tegelijkertijd is het goed om na te denken over teksten uit de christelijke traditie. Valt het christendom in diezelfde valkuil? De context waarin die teksten functioneren, is van wezenlijk belang voor de beoordeling. Verder is van belang te beseffen wat de reikwijdte van de overheidsmacht is. Tegelijkertijd is het nodig de Bijbelse noties te doordenken. De overheid in de dagen van Paulus was verre van christelijk. Toch draagt hij Timotheüs op te bidden voor de overheid. Waarom? ‘Opdat wij een gerust en stil leven leiden mogen in alle godzaligheid en eerbaarheid’. De kanttekenaren - ook schrijvers van een grondige bron - geven aan: ‘Rechte overheden zijn bewaarders, of beschermers, van de beide tafelen der wet’ (1 Tim. 2:2/k.5). De overheid moet een gerust en stil leven garanderen om God naar Zijn Woord te dienen. God naar Zijn Woord in vrijheid dienen vraagt in ieder geval geen overheid die heerst over de persoonlijke levenssfeer van haar burgers.

Voor religie en vrijheid

Eilanden-nieuws | 05-05-2015

Mijn collega Dr. Bart Jan Spruijt (1964) is historicus en in 1996 gepromoveerd in de theologie. Hij werkte jarenlang in de politieke journalistiek en was directeur van de conservatieve Edmund Burke Stichting.

Momenteel is hij leraar geschiedenis en maatschappijleer aan het Wartburgcollege (locatie Guido de Brès) te Rotterdam en universitair docent kerkgeschiedenis aan het (Hersteld) Hervormd Seminarie (Vrije Universiteit). Dit boek zal in het curriculum van VWO-5 op de Guido de Brès een plaats krijgen. Het boek bevat Protestantse teksten over rechtstaat, tolerantie en christelijk burgerschap. Na een inleiding komen de volgende begrippen en personen aan de orde: Relevantie, Christelijke vrijheid, Luther en Calvijn, bescheidenheid, rechtstaat, ‘Gulden vrijheid’, publieke volkskerk, theocratisch intermezzo, Ulrik Huber, Liberale staat en Réveil, Lohman en de hoogste vrijheid en de Vroege kerk. Dan volgen op blz. 45 een aantal stellingen, waarvan ik er enkele noem: De strijd om de christelijke vrijheid vormt het fundament van de Nederlandse geschiedenis en cultuur; Tolerante is een christelijke deugd, en geen kwestie van concessie (of tactiek of strategie) maar van confessie (aldus Van Ruler); Artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis was in de zeventiende en achttiende eeuw niet aan de politieke orde, omdat de vooronderstelling (een gereformeerde staat) zich niet had voorgedaan (Van Deursen). De teksten die over deze materie gaan zijn: 1. De Blijde Inkomste (Joyeuse Entréé) 1356 2. Maarten Luther, De vrijheid van een christen 1520 3. Protestatio 1529 met bijlage Dr. W. Aalders, ‘Waarom wordt gij een protestant genoemd? 4. Guido de Brès, Brief aan Filips II, 1561 5. Johannes Calvijn, Politiek testament (preek over II Samuel 5:1-5 uit 1562) 6. De Unie van Utrecht, artikel XIII, 1579 7. Het Plakkaat van Verlatinge, 1581 8. Het Wilhelmus 9. Adriaan Valerius, uit de Nederlantsche Gedenck-Clanck, 1626 Dan volgt een Theocratisch intermezzo met bijdragen van Arnold A. van Ruler, Gerrit Holdijk, G. Groen van Prinsterer, Alexander Frederik de Savornin Lohman, O. Noordmans, Paul Scholten, over de Christelijke vrijheid en Nederlandschap en Het geloof in het Nederlands volksleven, met als bijlage de briefwisseling tussen Paul Scholten en Johan Huizinga over het Nederlandse geestesmerk en tenslotte een gedicht van J.W. Schulte Nordholt: Gouda uit 1961. Hier ligt ook een link met de afbeelding op de omslag: Het eerste raam van de St. Jan in Gouda, het Statenglas uit 1596 gewijd aan ‘De vrijheid van consciëntie’. Het glas is een allegorie van de overwinning van de gewetensvrijheid op de tirannie: een naakte vrouwenfiguur, de Gewetensvrijheid, is gezeten op een zegewagen, die door vijf deugden wordt getrokken en een man met een gebroken zwaard, de tirannie, verplettert. Beter dan de achterkant van dit boek kan ik het boek niet samenvatten. Maar hopelijk nodigt deze samenvatting uit om het totale boek grondig te lezen, herlezen, bestuderen en er lessen uit te trekken. Citaat: ‘Het christelijk geloof heeft een doorslaggevende rol gespeeld bij het ontstaan van onze rechtstaat en tolerantie. Volgens het liberale verhaal, dat heden ten dage dominant is, hebben wij onze democratie, rechtstaat en verdraagzaamheid aan de Verlichting, de Franse Revolutie en de liberale Grondwetten uit de negentiende eeuw te danken. Niets is minder waar. In dit boek zijn teksten bijeengebracht uit de gehele christelijke traditie, van de Middeleeuwen tot Luther en Calvijn, calvinistische rechtsgeleerden, mannen van het Réveil als Groen van Prinsterer en A. F. de Savornin Lohman, en latere denkers O. Noordmans, Paul Scholten, A.A. van Ruler en G. Holdijk. Zij maken duidelijk dat het christelijk Godsbeeld en mensbeeld de basis legde voor de waarden van onze rechtstaat en voor echte tolerantie, dat heel wat verdraagzamer is dan de tolerantie van veel hedendaagse liberalen. Zonder christelijk geloof geen vrijheid, geen rechtstaat, geen democratie - is de centrale stelling van dit waardevolle boek. Het boek is niet gemakkelijk eigen te maken, daar moet u moeite voor doen, maar deze moeite wordt rijkelijk beloond. Wie geïnteresseerd is n politiek en religie moet dit boek beslist lezen. Volgend jaar start een groep VWO-leerlingen om het boek te lezen, te bestuderen en ook om het in toetsen of opdrachten te verwerken. We zijn benieuwd naar het resultaat. Het is een aanwinst voor persoonlijk gebruik, in het gezin, op school, in de politiek en in de kerk. Van harte aanbevolen!

Bezoek ook andere websites van Erdee Media Groep

bezoek ook sluiten