Winkelmandje

Dit artikel zit al in uw winkelwagentje. Wanneer u meerdere exemplaren wilt bestellen kunt u dat doen via

Er zijn geen artikelen in het winkelmandje.

Katholiek vandaag

Katholiek vandaag

Een gereformeerd gesprek over katholiciteit

Prof. dr. W. van Vlastuin

Genre:Theologie
ISBN:9789402902594 (Paperback)
Druk:1e druk
Pagina's:340
ISBN:9789402902594 (E-book)
Bekijk eerste pagina's
Katholiek vandaagSluiten
Uitverkocht

Dit boek is helaas niet meer via deze site te verkrijgen.

Uw plaatselijke boekhandel kan het boek nog wel op voorraad hebben.

In winkelmandje leggen
Paperback
In winkelmandje
1 dag

€ 17,95

E-book
In winkelmandje
Direct download

€ 13,99

Elke zondag plegen wij met het Apostolicum te belijden: ‘Ik geloof een heilige algemene christelijke kerk.’ We zouden ook kunnen uitspreken: ‘Ik geloof een heilige katholieke kerk van Christus.’ Blijkbaar is de kerk heel belangrijk en behoort ze tot het wezenlijke van het christelijk geloof.

Toch roept juist de katholiciteit zoveel vragen op vandaag. Kunnen we dezelfde katholiciteit vanaf verschillende kansels in één plaats belijden? Waarom spreken we over ‘algemene christelijke kerk’ in plaats van over ‘katholieke christelijke kerk’? Geven we de katholiciteit eigenlijk niet prijs aan de Rooms-Katholieke Kerk? Of bestaat katholiciteit vandaag buiten het instituut kerk in netwerken van groepen die samen de Bijbel lezen? Een andere vraag is of katholiek denken betekent dat we de grenzen van het orthodoxe geloof oprekken.

Deze studie biedt een doordenking van de vragen over katholiciteit. Eerst worden theologen uit de Vroege Kerk en de gereformeerde traditie op hun verstaan van katholiciteit bevraagd. Vervolgens wordt de uitkomst hiervan onder kritiek van Bijbelse noties gebracht. Dat leidt tot enkele conclusies voor de manier waarop we vandaag over katholiciteit kunnen spreken.   

Recensies

Katholiek vandaag

De Saambinder | 4 januari 2018

”Katholiek vandaag” is een belangwekkende theologische studie over de kerk en haar wezen. We belijden immers elke zondag een ‘algemene (katholieke) christelijke kerk’. Wat betekent dit woord ‘algemeen’ vandaag de dag.

Dr. W. van Vlastuin probeert in ”Katholiek vandaag” eerst te luisteren naar de stemmen uit de Vroege Kerk. We lezen hoe mensen als Ignatius, Cyprianus, Cyrillus en Augustinus dachten over de kerk. Opvallend is dat in de Vroege Kerk de zichtbare en onzichtbare zijde van de kerk vrijwel samenvielen. De zichtbare kerk is het lichaam van Christus, hoewel er wel oog was voor persoonlijk geloof. Daarna worden enkele vertegenwoordigers van het gereformeerd protestantisme behandeld. Bij Calvijn is het onderscheid tussen zichtbare kerk (de kerk zoals wij die kunnen waarnemen) en de onzichtbare kerk (de uitverkorenen) duidelijk aanwezig, hoewel hij die niet wil scheiden. Ook in onze gereformeerde belijdenis vinden we deze gedachte weer terug. Dit ligt anders bij iemand als John Owen. Bij hem gaat het om de onzichtbare kerk die wordt onderscheiden van de zichtbare. Owen was ook niet voor niets lid van een kleine congregationalistische gemeente. In de Westminster Confessie zien we ook de nadruk op de onzichtbare kerk. Er ligt in het denken over kerk en verbond een duidelijke ontwikkeling, ook confessioneel gezien. Meer en meer verschuift de aandacht van het zichtbare naar het wezen en de relatie daarmee tot de uitverkiezing. Dat bij verbond en kerk de uitverkiezing een belangrijke rol zijn gaan spelen, is confessioneel gezien een herkenbare ontwikkeling. Calvijn dacht net iets anders over het verbond, de kerk en de doop dan bijvoorbeeld de Westminster theologen. Kennelijk is er binnen het geheel van het gereformeerd protestantisme een zekere bandbreedte in opvattingen. Wellicht zou het goed zijn om daar nog eens wat dieper op in te gaan, ook al omdat binnen onze gemeenten die ontwikkeling positief is geduid. We kunnen denken aan de synodeuitspraken van 1931. In het slotgedeelte van dit boek worden lijnen getrokken vanuit de Schrift en met de gedachten vanuit de kerkgeschiedenis naar de praktijk vandaag de dag. Er wordt onder meer gewezen op het kwalitatieve aspect van de katholiciteit (de inhoud van het geloof) en de kwantitatieve kant (de omvang van de kerk). De kerk is het lichaam van Christus. En als we letten op de praktijk vandaag de dag, is er een diepe verlegenheid. Wat zijn er toch veel kerken, richtingen en groepen. Dat alles maakt verlegen en het is ten diepste ook zonde. Het ene lichaam van Christus is wat de zichtbare zijde betreft een gebroken geheel. Dr. Van Vlastuin laat zijn verlegenheid daarmee duidelijk merken. Ik heb dit mooie boek met heel veel genoegen gelezen. Wat is het goed om vanuit de geschiedenis, de Bijbel en de grote mannen die God aan Zijn kerk heeft gegeven, zo na te denken over de kerk.

Katholiek vandaag

Documentum

Wat belijden we met de katholiciteit van de kerk? Is het wel katholiek om gereformeerd te zijn, is gereformeerd-katholiek een wettig alternatief voor rooms-katholiek? Wat is de relatie tussen katholiciteit en eenheid? Is katholiek een ander woord voor mild, ruimhartig en vaag? Deze en andere vragen worden gesteld in het boek Katholiek Vandaag van dr. Van Vlastuin. In het boek worden antwoorden gezocht op vragen met betrekking tot katholiciteit. Met als centrale vraag: Hoe kan het katholiciteitsbegrip van de Vroege Kerk dienstbaar zijn aan katholiciteit in de gereformeerde traditie?

Dit doet Van Vlastuin door eerst de Vroege Kerk aan het woord te laten over katholiciteit, waarbij Ignatius, Cyprianus, Cyrillus, Augustinus en Vincentius aan bod komen. Vervolgens wordt de katholiciteitsbalans van de Vroege Kerk opgemaakt. Daarna gebeurt hetzelfde aan de hand van gereformeerde theologen, zoals Calvijn, Ussher, Owen, Bavinck en Berkouwer. Ook worden verschillende gereformeerde belijdenisgeschriften onderzocht op het katholiciteitsbegrip. De gedeeltes over katholiciteit in de Vroege Kerk en katholiciteit in de gereformeerde traditie vormen samen het historische deel. Na het historische deel komt het systematische deel. Daar worden verschillende thema’s behandeld die nauw verbonden zijn met de gestelde vragen aangaande katholiciteit. Dit zijn thema’s als het lichaam van Christus, de verhouding tussen geheel en enkeling, en zo nog een aantal onderwerpen. “Christenen verwachten hun zaligheid niet van de kerk als lichaam van Christus, maar wel in het lichaam van Christus. De zaligheid behoort op een existentiële manier tot het lichaam van Christus en is niet los ervan verkrijgbaar” (90). Deze uitspraak lezen we op de plek waar de balans van het katholiciteitsbegrip van de Vroege Kerk wordt opgemaakt. Waar in de Vroege Kerk evenals nu verschillende kerkvisies waren, blijkt uit het spreken van de vroegchristelijke theologen die aan bod komen een gezamenlijke hoge waardering voor de kerk als lichaam van Christus. Door het boek heen blijkt dat ook de auteur er zo in staat. Zo zegt Van Vlastuin: “De verdeeldheid van Christus’ lichaam werpt een smet op de Naam van Christus, alsof Zijn lichaam niet één zou zijn. Er zijn geen twee goden of twee zaligmakers, daarom zijn er geen twee kerken” (93). De onbestaanbaarheid van een verscheurd lichaam van Christus komt telkens weer naar voren, zowel in het historische als in het systematische deel. Tegelijkertijd wordt ook duidelijk dat onze toevlucht hierin moet worden gezocht bij Christus. “Als we geloven dat de kerk Zijn lichaam is, is herstel van Zijn lichaam geen mensenwerk. Kortom, het beste wat de kerk voor de kerk kan doen, is zich concentreren op haar hemelse Bruidegom” (220). De schrijver weet goed over te brengen wat de kerkelijke verdeeldheid met zich mee brengt en erkent anderzijds dat er geen simpele remedie is. “Wij kunnen wel doden, maar niet levend maken. We zullen moeten erkennen dat we de kerk als lichaam van Christus kwijt zijn. Zolang we tevreden zijn met onze denominatie, erkennen we ons failliet niet” (257). Wat overigens niet betekent dat we daar weg moeten lopen. Maar “onderwijl zijn we trouw in ons denominatie-deel en dienen het katholieke geheel” (257). Dit boek heb ik met erg veel interesse gelezen. Bij het lezen van dit boek valt het op hoe uitermate gestructureerd het is geschreven. Dat zorgt ervoor dat de lezer op een stapsgewijze manier een beeld krijgt van het begrip katholiciteit. In het boek staan veel voetnoten, waaruit de grondige studie van de auteur blijkt en die verdere verdieping voor de lezer mogelijk maken. Het is prachtig hoe de Vroege Kerk en de gereformeerde traditie gebruikt worden om antwoorden te geven op vragen over katholiciteit. De antwoorden die gegeven worden staan daarmee niet op zichzelf, maar hebben een historisch fundament. Wanneer de aan het begin van de recensie genoemde vragen je bezighouden, is dit boek zeker het aanschaffen waard. En als dat niet het geval is, is het een reden om het boek te kopen, zodat die vragen je bezig gaan houden.

Bezoek ook andere websites van Erdee Media Groep

bezoek ook sluiten