Niet te filmen - ‘Liever boeken lezen dan films kijken’

Op tafel ligt een klein pocketboekje. Het telt maar 64 bladzijden. Christine: ‘Het is speciaal voor jongeren geschreven.’ Pieter: ‘En het is niet moeilijk.’

Urenlang kijkplezier

Veel jongeren hebben een abonnement bij bijvoorbeeld Netflix, NPO Plus of Videoland en kunnen daardoor onbeperkt hun favoriete films te kijken. Voor een klein bedrag per maand hebben ze urenlang kijkplezier. Dat betreft niet alleen jongeren van buiten de kerk, maar ook jongeren uit de reformatorische kerken. Meer dan 80 procent van de 16- tot 20-jarigen onder hen zegt regelmatig
een speelfilm te kijken, blijkt uit een onderzoek van het Hoornbeeck College in 2023.

Evert Barten, directeur van de JBGG (Jeugdbond van de Gereformeerde Gemeenten), schreef er een boekje over. Kán dat zomaar? Kun je als  christen wel speelfilms kijken? De ondertitel verklapt al iets: ‘Een kritische blik op streamingsdiensten en speelfilms.’ De auteur is lid van de kerngroep van stichting Yona. Deze stichting wil jong en oud helpen om internet en (social media) apps op een verantwoorde manier te gebruiken. Zo raadt Yona aan om niet te snel aan een smartphone te beginnen.

Lastig
Christine en Pieter hebben zelf (nog) geen smartphone, ook al zitten ze allebei op de middelbare school. Hun moeder is een van de oprichters van een ouderinitiatief op Goeree-Overflakkee om met elkaar het smartphonegebruik van hun kinderen te beperken. Ze hebben een gewone telefoon waarmee ze kunnen bellen en sms’en. De consequentie is dat Christine en Pieter niet zo vaak
online zijn.

‘Ik was de enige in de klas zonder smartphone.’ 

Lastig? Christine: ‘Zeker in de brugklas vond ik het niet leuk. Ik was de enige in de klas zonder smartphone. Soms mis ik belangrijke informatie. Ik heb weleens voor een leeg lokaal gestaan, omdat ik de roosterwijzigingen niet wist. Nu ben ik er wel aan gewend en vind ik het prima zo. Maar een beetje vervelend blijft het wel, bijvoorbeeld als de hele klas via de groepsapp iets afspreekt en ik er niet bij ben, omdat ik nergens van weet.’ Pieter lacht ondeugend: ‘Ik mis het online pesten.’

‘Je moet bij alles wat je doet de Tien Geboden
ernaast leggen, ook bij je kijkgedrag.’ 

Vrije tijd

Terwijl klasgenoten twee tot drie uur per dag op hun mobiel zitten, en sommigen zelfs nog veel langer, is de tijd van Christine en Pieter anders gevuld. Ze lezen graag en hebben altijd wel wat te doen. Christine: ‘Ik vind het leuk om creatief bezig te zijn en soms bak ik iets. En ik help thuis.’ Ze kijkt naar haar kleine broertje, die even  in haar armen ligt – nog maar vier weken is hij. Ook Pieter verveelt zich niet: ‘Ik bezorg kranten, speel trompet en ben gewoon lekker buiten. En huiswerk kost natuurlijk ook tijd.’ Doordat ze geen smartphone hebben, zijn films kijken niet echt een optie. Want met het hebben van een smartphone, heb je een grote verleider in handen, geeft Evert Barten in Niet te filmen aan. Met je mobiel kun je namelijk ‘ongezien’ van alles volgen,
maar zijn reëels en films intussen enorm verslavend. ‘Je blijft maar hangen op de bank. Waarom? Omdat je hersenen alleen nog maar dopamine willen. Niet redelijk denken, niet op tijd naar bed gaan, ook al weet je dat je er morgen op tijd uit moet.’ Waarna de auteur eindigt met: ‘Stel jezelf de vraag: Hoe vaak per dag kijk ik naar beneden, naar mijn schermpje, terwijl mijn hoofd naar boven gericht zou moeten zijn?’

Dichter bij God?
Christine en Pieter hebben aandachtig Niet te filmen gelezen en vinden het een goed boekje. Er wordt best stevig gewaarschuwd tegen speelfilms. Zoals: ‘Onderzoek (…) eerlijk of speelfilms je dichter bij God hebben gebracht of juist verder bij Hem vandaan. Als je toch een advies wilt horen: pak je telefoon, je tablet en computer en verwijder alle  apps en accounts van de genoemde streamingsdiensten. Echt, je hebt ze niet nodig en zonder gaat je leven er een stuk zinvoller uitzien.’ 

Christine en Pieter denken dat de verschillende adviezen en argumenten zeker kunnen helpen om minder speelfilms te kijken. ‘En misschien ook wel YouTube’, denkt Christine. Pieter: ‘Iedereen die veel naar speelfilms kijkt, zou het moeten lezen. Alleen ben ik bang dat ze dat niet willen doen.’

Meebetalen
Christine en Pieter vonden het boekje ook leerzaam voor henzelf, mochten ze later wel een smartphone hebben.
Ze denken dat ze dan geen abonnement op een streamingsdienst zullen nemen. Welke redenen vinden zij belangrijk? Christine: ‘Je moet bij alles wat je doet de Tien Geboden ernaast leggen, ook bij je kijkgedrag. Er gebeuren vaak dingen in films die niet volgens Gods wet zijn. Dan is het niet verantwoord om naar zo’n film te kijken.’
Pieter vult aan: ‘Misschien kies je ervoor om niet naar zulke films te kijken. Maar als je een abonnement hebt op een filmstreamingsdienst, betaal je ook mee aan heel goddeloze en rare films, waar je als christen helemaal niet naar hoort te kijken.’

Animal Farm

Of ze nooit een film hebben gezien? Christine: ’Soms wel. We hebben thuis een keertje een film gekeken over het leven van Corrie ten Boom.’ Pieter: ‘Maar dat was een tekenfilm, geen speelfilm.’ Op school zien ze ook weleens een film. Pieter keek bijvoorbeeld Animal Farm, bij het vak Engels. ‘Dat was een tekenfilm – leuk en leerzaam. Maar ook een keer een speelfilm bij muziek: The sound of music.’

De twee weten niet of ze later echt nooit een speelfilm zullen kijken. ‘Maar ik denk dat ik wel eerder een boek zou pakken’, zegt Christine. ‘Als je een boek leest, verzin je zelf hoe alles eruit ziet, bij een film is het allemaal al gedaan.’ Pieter knikt enthousiast: ‘Met een boek gaat je fantasie er zelf plaatjes bij bedenken. Dat is leuk.’